Muhammad Yusuf Bayoniy XIX asr II yarmi va XX asr boshlarida Xorazmda yashab ijod etgan zamonasining zabardast tarixnavis olimi, ajoyib shoiri va mohir tarjimoni boʻlgan. Bayoniy tarixnavis olim sifatida “Shajarayi Xorazmshohiy” va “Xorazm tarixi” nomli tarixiy asarlaryni yozdi, qator tarixiy asarlarni arabcha va forschadan oʻzbek tiliga tarjima qildi, shoir sifatida esa mukammal devon tuzdi. U Xivada xonlik qilgan Eltuzarxon (1804–1806) avlodidandir. Uning otasi Bobojonbek Olloberdi Toʻraning oʻgʻli boʻlib, Eltuzarxonning nabirasi edi. Bayoniy 1859 yilda Xivada dunyoga keladi va yoshlikdan boshlab ilm, adabiyotga, sheʼriyatga qiziqadi. Bayoniyoʻz zamonasining atoqli xattotlaridan va musiqashunoslaridan biri ham boʻlgan. U suls, kufiy, rayhoniy, shikasta va boshqa xil xatlarni yaxshi bilgan.