Davlat va davlat tomonidan tartibga solish tabiatining konseptual asoslarini tadqiq etish institutsional nazariyada alohida o‘rin tutadi. Bu shunday izohlanadiki, jahon xo‘jaligi tizimi rivojlanishining hozirgi bosqichida iqtisodiy rivojlanish va biror – bir davlatning iqtisodiy asosini shakllantirish yo‘lini aniqlashda muhim rol' o‘ynovchi mulk huquqlarini ta'minlash mulk sohasida muayyan cheklovlarni belgilash, ushbu cheklovlarga rioya etilishini nazorat qilish va mazkur cheklovlar buzilgan holatlarda kuch ishlatish monopoliyasiga ega mavjud siyosiy tuzilmaga bog‘liq. Shunday qilib, davlat jamiyatda rasmiy qoidalarning shakllanishida katta rol' o‘ynaydi va bu bilan institutsional muhitning o‘zgarishiga hal etuvchi ta'sir ko‘rsatadi. 2008-yilda boshlangan jahon xo‘jalik tizimida yuz bergan moliyaviy inqiroz davlatning iqtisodiyotdagi roli va davlatning tabiati to‘g‘risidagi yangi bahs-munozaralarga turtki berdi. Davlatning iqtisodiy jarayonlarga aralashuvi chegarasi nima bilan belgilanadi? Davlatning iqtisodiy sohada ishtirok etishining o‘zi inqiroz sababi va iqtisodiy rivojlanish uchun to‘siq hisoblanmaydimi? Agar davlatning aralashuvi yetarlicha samarali bo‘lmasa, buni qanday qilib to‘g‘rilash mumkin? Davlatning roliga taalluqli shu va boshqa savollarga javob izlash bilan turli ilmiy maktab va yo‘nalishlar iqtisodchilarining