Oraylıq Aziya jáhánniń ılım-pán, filosofiya, ádebiyat hám kórkem óner uzaq ótken zamanda rawajlanǵan, tariyxı bay regionlardan iri bolıp tabıladı. Qımbat bahalı filosofiyalıq pikirleri haqqındaǵı maǵlıwmatlarǵa ıyelewimizde «Avesto», «Behistun», «Denkard» sıyaqlı jazba estelikler zárúrli tariyxıy hújjet retinde bólek áhmiyetke iye boladı. «Avesto» de sawlelengen tiykarǵı filosofiyalıq pikrler, diniy dúńyaǵa kózqaraslar zardusht atı menen bóle bolıp, dinge sıyınıw da sonday at menen yaǵnıy zardushtiylik dep ataladı.