Anopheles — Diptera turkumiga mansub, bezgak qo'zg'atuvchisini tashuvchi chivin avlodi bo'lib, Culicidae oilasining Anophelinae kenja oilasiga kiradi. Uning turlaridan A. gambiae Afrikada, A. superpictus O'rta Osiyoda, A. hyrcanus Amudaryo-Sirdaryo havzalarida asosiy vektor hisoblanadi; A. arabiensis, A. funestus, A. stephensi, A. dirus, A. pulcherrimus va A. claviger esa turli hududlarga xos boshqa muhim turlardir.Plasmodium — bezgakni qo'zg'atuvchi parazit, vektor esa uni tashuvchi organizmdir. Chivinning tuzilishida proboscis (xartum) qon so'rish organi, palpalar hissiy organlar, mo'ylov (antenna) CO2 va issiqlikni sezuvchi organ, scutum va scutellum ko'krak qismidagi tuzilmalar, qanotdagi dog'lar (makula) esa turni aniqlash belgisidir.Rivojlanish holometabolia — tuxum, lichinka, g'umbak va imago bosqichlaridan iborat to'liq metamorfoz orqali kechadi. Gonotrofik davr qon so'rish va tuxum qo'yish oralig'ini, diapauza sovuqdagi g'ayrifaollikni bildiradi.Chivin xo'jayinni CO2, infraqizil nurlanish orqali topadi; qon so'rish paytida antikoagulyant ajratadi, Plasmodiyning yuqtiruvchi bosqichi esa sporozoit deb ataladi.O'zbekistonda Amudaryo, Sirdaryo, Zarafshon havzalari, shuningdek sug'orish kanallari va guruchzorlar chivin ko'payishi uchun asosiy muhit hisoblanadi. Kurashda insektitsid (masalan, piretroid) va biologik vosita — Bacillus thuringiensis israelensis qo'llaniladi. JSST — Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti, epidemiologiya esa kasalliklar tarqalishini o'rganuvchi fandir.