Oila va uning ijtimoiy, iqtisodiy va siyosiy holati haqida islom dinida qarashlar.

Tavsif

Taqdimot mazmuni mantiqiy ketma-ketlikda 5 ta asosiy blokkka bo‘lingan: 1. Oila qurishning shar’iy shartlari Loyiha nikoh qurishda har ikkala tomonning majburiyatlari va huquqlarini aniq mezonlar bilan ko‘rsatib beradi: Erkak kishi uchun: Qovvomlik (moddiy va jismoniy himoya), iymon va go‘zal xulq, mahr berishga qodirlik hamda oilaviy huquqlarni bilish (ilm). Ayol kishi uchun: Iffat va iymon, nikohga o‘z ixtiyori bilan rozilik berishi, oilani saqlashga ruhiy tayyorlik (itoat va tarbiya) hamda idda muddatida bo‘lmaslik. 2. Nikohdan oldingi axloqiy chegaralar Jamiyatda sog‘lom oila poydevorini qo‘yish uchun islomdagi preventiv (oldini oluvchi) choralar keltirilgan: Zinoga olib boruvchi yo‘llarning taqiqlanishi (Isro surasi, 32-oyat). Nikohsiz erkak va ayolning xilvatda yolg‘iz qolishi taqiqlanishi (Termiziy rivoyati). Nomahramga tikilmaslik va nigohni tiyish majburiyati (Nur surasi, 30-oyat). 3. Oilaning iqtisodiy modeli Oila mustahkamligini ta'minlovchi moddiy omillar huquqiy va majburiyat nuqtai nazaridan yoritilgan: Nafaqa majburiyati: Oila a’zolarini oziq-ovqat, kiyim va boshpana bilan ta’minlash erkakning farzi ekanligi (Baqara surasi, 233-oyat). Iqtisodiy boshqaruv: Erkakning oila boshlig‘i bo‘lishi uning moliyaviy mas'uliyati bilan bog‘liqligi (Niso surasi, 34-oyat). Balans: Moliyaviy xarajatlarda isrofga ham, qizg‘anchiqlikka ham yo‘l qo‘ymaslik, imkoniyatga qarab sarf qilish tamoyili (Taloq surasi, 7-oyat). 4. Oilaning ichki ijtimoiy siyosati va boshqaruvi Oila kichik bir davlat sifatida ko‘rilib, uning boshqaruv iyerarxiyasi ko‘rsatilgan: Erkak kishining jismoniy va moddiy mas’uliyatidan kelib chiqqan holda rahbarlik darajasi (Niso-34, Baqara-228). Ma’naviy xavfsizlik: Oilani nafaqat moddiy, balki ma’naviy inqirozdan (do‘zax o‘tidan) saqlash majburiyati (Tahrim surasi, 6-oyat). Ayolga nisbatan shirinso‘zlik va yaxshi xulq bilan munosabatda bo‘lish majburiyati (Niso surasi, 19-oyat). 5. Oila va jamiyatning o‘zaro bog‘liqligi Butun insoniyat bitta oiladan (Odam va Havvo) tarqalgani bayon etilgan (Niso surasi, 1-oyat). Xulosa qismi: Oila — jamiyatning poydevori. Agar oila inqirozga uchrasa, butun jamiyat poydevori nuraydi. Yakunda esa Hazrati Umar (r.a.) va Payg‘ambarimiz (s.a.v.)ning ayollarni asrash, ularni "omonat" deb bilish haqidagi yuksak insoniy o‘gitlari keltirilgan.

Hujjat haqida

Kategoriya

Taqdimotlar | Falsafa

Format

PPTX

Hajmi

11 bet

Fayl hajmi

23.67 MB

Muallif

Mirjalolbek Ro'ziyev

Qo'shilgan

03.07.2026