Insan huqıqları máselesi islamda dańqqa erisken sufizm iliminiń tiykarın quraydı. onıń bul túri Shigista keń tarqalgan bolıp, Orta Aziyada onıń júzege keliwi hám rawajlanıwına Ahmad Yassaviy, Abduxoliq Ǵijduwaniy, Bahauddin Naqshband, Xoja Ahror sıyaqlı ullı siymaqlar úlken úles qosqan. Olardıń táliymatı islamda tariqat dep ataladı (Tariqat - islamda jol-násiyat, bagdar degen mánilerdi anlatadı) hám bul tariqatlarda filosofiyalıq, diniy-ádep-ikramlılıq, huqiqiy máseleler haqqındaǵı áhmiyetli ideyalar alga súriledi. Bul tariyxtaǵı ideyalar uzaq jıllardan berli insannıń jámiyettegi óz huqıqların ańlawında hám onı qorǵawında ayrıqsha áhmietke ie bolıp kelmekte.