Tovar va pul munosabatlari iqtisodiyotning asosiy tarkibiy qismlaridan biridir. Ular o'zaro bog'liq bo'lib, tovarlar almashinuvi va pul vositasida amalga oshiriladigan iqtisodiy operatsiyalarni o'z ichiga oladi. Tovar va pul munosabatlarining boshlanishi odamlar o'rtasidagi almashinuv jarayoniga asoslangan. Avvalgi jamiyatlarda tovar almashinuvi, ya'ni barter tizimi mavjud bo'lgan, bunda biror tovarni boshqa biror tovar bilan almashish orqali iqtisodiy ehtiyojlar qoplanardi. Pulning paydo bo'lishi esa tovarlarning almashinuvining soddalashtirilishi va samaradorligini oshirish maqsadida yuzaga keldi. Pul dastlab tangalar yoki qimmatbaho materiallardan (masalan, oltin, kumush) tashkil topgan. U iqtisodiy aloqalarni yanada murakkablashtirib, almashinuvi osonlashtirdi va qiymatni o'lchash vositasiga aylantirdi. Pulning iqtisodiy ro