Esse shaxsiy fikr mulohaza va tajriba asosida yoziladigan qisqa ilmiy va badiiy tekst bo'lib, unda muallifning nuqtai nazari, tahlil va izoh orqali bayon etiladi. Esse erkin shaklni talab qiladi, subyektivlik, argument va misollar yordamida mavzu chuqur anglanadi va o'quvchini fikr uygotish maqsadida yoziladi