Qadriyat, hayotda qadriyatlarga moslashish, qadriyatlarni mo‘ljallab ish tutish madaniyatshunoslik fanining muhim kategoriyasidir. Kishilar ongida qadriyat kategoriyasi turli narsa va hodisalarni taq-qoslash orqali shakllanadi. Inson dunyoni anglab olgandagina, dunyoda sodir bo‘lgan va bo‘layotgan hodisalar, voqealar, o‘zgarishlarni tushunib yetgandagina, o‘zining hayoti uchun nimalar muhim yoki muhim emas-ligini, nimalarsiz yashash mumkin yoki mumkin emasligini ajrata oladi. Tabiiyki, har bir inson o‘z qadriyatlar dunyosini o‘zicha aniqlaydi. Demak, qadriyatlar bu narsalar emas, balki narsalarga, hodisalar va boshqalarga munosabatdir. Shunday qadriyatlar borki, ularsiz ma’lum davr madani-yati kemtik, noqulay bo‘lib qoladi. Shaxs madaniyati misolida bu holatni quyidagicha tasvirlash mumkin bo‘ladi: qadriyat shunday narsaki, usiz biron shaxsning to‘la yoki qisman mavjudligi o‘z ahamiyatini yo‘qotadi. Masalan, oshiq bo‘lib qolgan odam uchun o‘z sevgilisi, ota-ona uchun o‘z farzandi, olim uchun ilm-fan shunday qadriyatki, undan mahrum bo‘lsa hayotning qizig‘i qolmaydi. Har bir davr madaniyatining shunday qadri-yatlar tizimi borki, ularsiz mazkur madaniyatning mavjudligi mazmunsiz bo‘lib qoladi.