Psixoanaliz asoslari Sigmund Freyd tomonidan yaratilgan bo'lib, inson ong osti jarayonlarini o'rganishga qaratilgan. Freydning nazariyasiga ko'ra, inson ruhiyatining uch asosi mavjud: id, ego va superego. "Id" ibtidoiy istak va ehtiyojlarni ifodalaydi, "ego" haqiqatni hisobga olib harakat qiladi, "superego" esa axloqiy mezonlarni nazorat qiladi. Psixoanaliz jarayonida tushlar tahlili va erkin assotsiatsiyalar ishlatiladi. 1900 yilda Freyd "Tushlar talqini" (Die Traumdeutung) asarini nashr etgan, bu psixoanaliz asoslarini ko'rsatib beradi. Ushbu nazariya ichiga libido tushunchasi ham kiradi.