Temujin (taxminan 1162) Xitoy shimolida tug‘ilgan. Otasi Yesugey qabilaviy sardor bo‘lib, Temujin bolaligida bevosita qiyinchiliklarga duch keldi. U qo‘shnichilik ittifoqlarini sindirib, 1206 yilda barcha mo‘g‘ullarni birlashtirib Chingizxon unvonini oldi. U harbiy tuzilmani o‘zgartirib, decimal tizim, meritokratiya, Yassa qonunlarini joriy etdi. U markaziy boshqaruv, byurokratiya va Karakorum (taxminan 1220) poytaxtini barpo etib, mustahkam davlat asoslarini yaratdi