Insonning e'tiqod, ma'naviyat va aqidalarni erkin tanlash, ifoda etish huquqi tushunchasi. Tarixiy rivojlanishi: qadimgi jamiyatlarda diniy qonunlar hukmronligi; o'rta asrlarda diniy avtoritet va dogma kuchayishi; Yevropa inqiloblari va Aqliy uyg'onish davrida sekulyarizm va shaxsiy erkinlik g'oyalari tarqalishi; Sovet davrida dinga qaratilgan cheklovlar; mustaqillikdan so'ng Markaziy Osiyo va O'zbekistonda diniy erkinlik va xavfsizlik muvozanati muhokama qilinmoqda