Etnologiyada evolyusionist olimlar о‘zlarining bosh vazifalari deb: turli xalqlar madaniyatlarini qiyoslash, insoniyat madaniyati taraqqiyotining umumiy qonunlarini ochish va asoslash deb bilganlar. Evolyusion g‘oyani turli mamlakatlar antropologlari: Gerbert Spenser, Eduard Taylor, Teodor Vays, Genrix Shurs (Germaniyadan); Sharl Leturno (Fransiya); Lyuis Genri Morgan (AQSH) yuksaltirdilar. Ularning tadqiqotlari tufayli madaniyat avvalgi ma’lum mazmunga ega bо‘lmagan alohida tur va xususiyatlar yig‘indisidan, insoniyat uchun umumiy tarixiy qonunlarga ega bо‘lgan mujassam, tizimi va tartibli kо‘rinishni oladi. Etnologiyada evolyusion nazariya asoschisi deb haqli ravishda ingliz olimi Eduard Taylor (1833-1917) tan olinadi. U 1865 yili nashr qilingan “Insoniyatning qadimgi tarixiga oid t