Бадиий адабиётни тарихий-функционал планда ўрганиш филологик таҳлилнинг Кунботиш юртларида анча кенг ёйилган йўналиши бўлиб, унда бадиий матн китобхон онги ва туйғуларига кўрсатган таъсир босқичлари, адабий асарнинг ўқирман онгидаги «вариантлар»ининг тарихий динамикаси, унинг матни билан турли даврларда танишган китобхонлар тасаввурида қолдирган турлича изларининг тарихини тадқиқ этиш кўзда тутилади. Бадиий асарни тарихий-функционал нуқтаи назардан таҳлил қилиш, бошқача айтганда, ўрганилаётган бадиий матннинг синчилар, адабиёттанувчилар, актёрлар, режиссёрлар, рассомлар каби илм ва санъат намояндалари томонидан турли даврларда қилинган қайта талқинлари тарихининг ифодасидир. Тарихий-функционал таҳлил илк бор рус адабиётшунослигида 19 аср сўнгида пайдо бўлди. Александр Веселовский Данте ижодини 14 асрдаги гуманист-эрудитлар ҳамд