XVII asrda Yevropada ta’lim tizimida qanday o’zgarishlar ro’y berdi? Katolik va protestant maktablarining rivojlanishi, Umumiy ta’lim tizimi shakllandi, Pedagogika fani yaratilgan, Erkin fikr almashuvining rivojlanishi. Jhon Lokkning ta’lim haqidagi fikrlari nima edi? Ta’lim faqat diniy ma’lumotlar asosida bo'lishi kerak, Bolalar “tabula rasa” (bo’sh doska) sifatida dunyoni o’rganishga tayyor, Maktablar faqat yuqori tabaqa vakillari uchun mo’ljallangan, Pedagogika ilm-fan sifatida rivojlanishi kerak. XVIII asrda Yevropada ta’limga qanday yondashuvlar o’zgardi? Tabiatga mos ravishda tarbiya berish, Ta’lim faqat diniy qadriyatlar asosida rivojlandi, Maktablar faqat yuqori darajali oliy ta’lim muassasalariga aylandi, Bolalarni faqat ilmiy faoliyatga qaratish kerak edi. Jean-Jacques Rousseau nima haqida yozgan? “Emil yoki ta’lim haqida” haqida.