Avtonom nerv tizimi organizmning o‘sishida ishtirok etadigan a’zolar faoliyatini boshqaradi. U a’zolar faoliyatini kuchaytiradi yoki pasaytiradi, natijada a’zolaming tonusi o‘zgaradi. Avtonom tizimi ikki: 1. Markaziy, 2. Periferik. Uning markaziy qismi bosh va orqa miyaning ayrim sohalarida joylashgan to‘rt qismdan iborat: 1. Mezensefal qism - o‘rta miyada, ko‘zni harakatlantimvchi nervning qo‘shimcha (Yakubovich) o‘zagi, 2. Bulbar qism - uzunchoq miya va ko‘prikda joylashgan VII, IX, X juft bosh