MUNDARIJA KIRISH………………………………………………………………………………3 I BOB. FRANSIYA BIRINCHI VA IKKINCHI JAHON URUSHLARI ORALIG‘IDA (1914–1945) 1.1. Birinchi Jahon urushi yillarida Fransiya: harbiy harakatlar va ichki siyosat… 1.2. Urushdan keyingi inqirozlar va Ikkinchi Jahon urushi arafasidagi siyosiy beqarorlik……………………………………………………………………………..8 1.3. Ikkinchi Jahon urushi yillari: bosib olinishi, qarshilik harakati va ozodlik kurashi………………………………………………………………………………10 II BOB. URUSHDAN KEYINGI FRANSIYA: TIKLANISH VA MODERN SIYOSIY TARAQQIYOT (1946–1971) 2.1. IV Respublika davrida tiklanish, iqtisodiy o‘sish va mustamlakachilik inqirozi……………………………………………………………………………..14 2.2. Sharl de Goll va V Respublikaning tashkil topishi……………………18 2.3. 1968 yilgi ijtimoiy-siyosiy silkinishlar va de Goll siyosatining yakuni…………20 XULOSA…………………………………………………………………………….31 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI……………........................34 KIRISH Mavzuning dolzarbligi.1914–1971 yillar Fransiya tarixida eng keskin burilishlarga boy davr bo‘lib, mamlakat ikki jahon urushi dahshatini boshidan kechirgan, iqtisodiy inqirozlar, siyosiy tizimlar almashuvi, mustamlakachilikdan voz kechish va jamiyatda tub o‘zgarishlar sodir bo‘lgan bir davrdir. Bu yillar davomida Fransiya dunyo siyosiy manzarasida o‘z ta’sirini yo‘qotib borgan bo‘lsa-da, ichki siyosiy va madaniy jihatdan yangi bosqichlarga ko‘tarilgan. Ayniqsa, Sharl de Goll nomi bilan bog‘liq V Respublikaning barpo etilishi va 1968 yilgi talaba-yoshlar isyoni Fransiyada jamiyat va davlat o‘rtasidagi munosabatlarning qayta ko‘rib chiqilishiga olib keldi. Ushbu davr tarixiy jihatdan dolzarb bo‘libgina qolmay, zamonaviy dunyodagi ko‘plab siyosiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlarni tushunishda muhim kalit vazifasini bajaradi. Masalan, demokratik boshqaruv tizimi, fuqarolik erkinliklari, milliy mustaqillik harakatlari kabi tushunchalarning shakllanishida bu davrdagi tajriba beqiyos ahamiyatga ega. Shuningdek, Fransiyaning bu yillardagi ichki va tashqi siyosiy qarorlari, ularning natijalari bugungi Yevropa Ittifoqi va xalqaro diplomatiya mezonlariga ham ta’sir ko‘rsatgan. Shu bois, bu tarixiy davrni o‘rganish nafaqat tarixiy bilimlarni chuqurlashtiradi, balki siyosiy tafakkurni rivojlantiradi, tarixiy saboqlar orqali zamonaviy muammolarga tahliliy yondashish imkonini beradi. Ayniqsa, ushbu mavzuni o‘zbek tilida o‘rganish orqali Fransiya tarixining xalqaro maydondagi ahamiyatini milliy ilmiy doirada kengroq yoritishga xizmat qiladi. Mavzuning o‘rganilganlik darajasi.1914–1971 yillardagi Fransiya tarixiga oid tadqiqotlar xalqaro tarixshunoslikda keng qamrovli va mukammal shakllangan bo‘lib, bu mavzu ko‘plab tarixchilar tomonidan chuqur tahlil qilingan. Xususan, fransuz tarixchilari orasida Romon Rollan, Mark Blok, Raymon Aron, Moris Druon, Andre Maurois kabi mualliflar ushbu davrning siyosiy, ijtimoiy va madaniy jarayonlariga oid yirik tadqiqotlar olib borganlar. Shuningdek, Sharl de Gollning nutqlari, esdaliklari va yozgan asarlari ham tarixiy manba sifatida katta ahamiyatga ega.Ishning maqsadi.Kurs ishining asosiy maqsadi — 1914–1971 yillar oralig‘ida Fransiyada yuz bergan siyosiy, ijtimoiy va iqtisodiy jarayonlarni tahlil qilish, bu jarayonlarning davriy xususiyatlarini aniqlash hamda ularning tarixiy ahamiyatini ochib berishdan iborat. Ishning vazifalari.Mazkur maqsadni amalga oshirish uchun quyidagi ilmiy-vazifalar belgilandi: 1914–1918 yillardagi Birinchi Jahon urushining Fransiyaga ta’sirini aniqlash va urushning ichki siyosatdagi oqibatlarini tahlil qilish.1920–1930 yillardagi siyosiy beqarorlik va iqtisodiy inqiroz omillarini o‘rganish.Ikkinchi Jahon urushi davridagi Vishi hukumati va qarshilik harakatining mohiyatini ochib berish.IV Respublika davrida Fransiyaning iqtisodiy va siyosiy tiklanish yo‘lini tahlil qilish.Jazoir urushi misolida Fransiyaning mustamlakachilik siyosatidan voz kechish jarayonini ko‘rsatish.Sharl de Goll faoliyati va V Respublika tashkil topishining tarixiy asoslarini o‘rganish.1968 yilgi may voqealari orqali Fransiyadagi ijtimoiy-siyosiy o‘zgarishlarning mazmunini yoritish.Tadqiqot obyekti.1914–1971 yillar oralig‘ida Fransiyada yuz bergan siyosiy, ijtimoiy va tarixiy jarayonlar kurs ishining tadqiqot obyektini tashkil etadi. Bu davr Fransiya tarixida keskin o‘zgarishlar, urushlar, siyosiy tizimlar almashuvi va modern jamiyat shakllanishi bilan ajralib turadi.Tadqiqot predmeti.Mazkur kurs ishining tadqiqot predmeti — Fransiyada Birinchi va Ikkinchi Jahon urushlari, IV va V Respublikalarning shakllanishi, Sharl de Goll siyosati, hamda 1968 yilgi ijtimoiy-siyosiy harakatlarning mazmuni, sabablari va tarixiy natijalarini tahlil qilishdir.Kurs ishining tuzilishi. Kurs ishi ikki bob olti paragrif, xulosa, foydalangan adabiyotlar ro`yxatidan iborat.