Arab xalifaligi tarkibiga kirishi arafasidagi va undan keyingi ahvoli haqida gap borganida soʻzsiz arabcha, forscha va qadimgi turkiy-runiy yozuvlarga murojaat qilamiz. Tarixdan daliliy ashyolarga boy maʼlumotlarni oʻrta asrda yashashgan muarrix Tabariy asarlaridan topishimiz mumkin.