Bill Klinton MUNDARIJA KIRISH………………………….....………………………………….……….......2 I BOB. 1992 - 1994 YILLARDA B. KLINTON MA'MURIYATINING IJTIMOIY ISLOHOTLARINING ASOSIY YO'NALISHLARI.......................6 1.1. 1992-1993 yillardagi partiyaviy-siyosiy vaziyat: ijtimoiy masalalar istiqboli....6 1.2. Bill Klintonning Farovonlik tizimini isloh qilish jarayonini loyihalash va boshlash...................................................................................................................11 II BOB. B.KLINTONNING BIRINCHI MA'MURIYATI TOMONIDAN AMALGA OSHIRILGAN IJTIMOIY ISLOHOTLAR VA YEVROPA BILAN ALOQALAR..........................................................................................................16 2.1.Yevropa bilan aloqalar va o`zaro hamkorlikning kuchayishi...........................16 2.2. Sog‘liqni saqlash tizimi, pensiya ta’minoti tizimi, onalik va bolalikni muhofaza qilish tizimidagi islohotlarning natijalari...........................................................….22 XULOSA………………………………………...………….………………........27 FOYDALANILGAN MANBA VA ADABIYOTLAR RO‘YXATI…………..29 ILOVALAR…………………………………………..………………………….31 KIRISH O‘zbekiston mustaqillikka erishgach, o‘zbek davlatchiligi tarixiga katta e'tibor qaratila boshlandi. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1998-yil 27-iyuldagi “O‘zbekiston Respublikasi Fanlar Akademiyasi Tarix instituti faoliyatini takomillashtirish to‘g‘risida”gi qarori o‘zbek davlatchiligi tarixida muhim iz qoldirdi. O`zbekiston respublikasining birinchi Prezidenti I. Karimovning bir guruh tarixchi olimlar bilan uchrashuvidagi tarix fani borasida bildirgan fikrlari o‘zbek xalqi va uning davlatchiligi tarixi konsepsiyasining yaratilishiga g‘oyaviy asos bo‘lib xizmat qildi. Unda “ilmiy nuqtai nazarga tayangan davlatchilik tarixini yaratish” asosiy maqsad sifatida belgilangan. O`zbekiston Respublikasining birinchi Prezidenti I. Karimov “o`zlikni anglash tarixni bilishdan boshlanadi. Isbot talab bo`lmagan ushbu haqiqat davlat siyosati darajasiga ko`tarilishi zarur. Tarixni yoritishda bir yoqlamalikka, subеktiv fikrlarga yo`l qo`ymaslik zarur, faqat bahs, munozara, tahlil mеvasi bo`lgan xulosalargina bizga to`g`ri yo`l ko`rsatadi”[1] - deb takidlaydi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I. Karimov Respublikamiz mustaqil taraqqiyot yo'lining ijodkori va rahnamosi sifatida tarix fani, uning bugungi ahvoli va istiqbolini chuqur tahlil yetib, bu yo'nalishda tarixchi olimlar oldiga qator vazifalarni qo‘ydilar. Ushbu vazifalardan eng muhimi-yangi jamiyatimizni isloh qilish va yangilash jarayonini boshqaradigan va ta’minlaydigan, hozirgi davr talabi asosida yangicha fikrlaydigan yoshlami tarbiyalash, muhimi, ular ongiga milliy istiqlol, Vatanga sadoqat va yurtparvarlik g'oyalarini yanada chuqurroq singdirish va tyeran anglatishdan iboratdir. Olimlar e’tirof etganlaridek, dunyo tarixi nihoyatda boy va rang-barangdir. Har bir hududlar eng qadimgi davrlardan boshlab jahon sivilizatsiyasi o'choqlaridan biri hisoblanib, bu yyerda dunyo sivilizatsiyasidagi mahalliy xalqlarga xos tarixiy-madaniy jarayonlar bo'lib o'tgan. Har bir davlatchilik hududlaridan dunyo sivilizatsiyasi tarixiy taraqqiyotida o'chmas iz qoldirgan olimu fuzalolar, davlat arbobiyu, sarkardalar yetishib chiqqanlarki, bugungi xalqlar ular bilan xaqli ravishda faxrlansa arziydi. Hukumatlar tashabbusi bilan jahon tarixi chuqur o`rganila boshlandi. Shu jumladan jahon davlatchiligi tarixidagi Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri ham. Bu davr haqida ham izlanishlar olib borildi. Lekin afsuski Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri va uning jahon tarixidagi o`rni tog`risida ma’lumotlar o`zbek tilida kam uchraydi. Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri bilan ko`plab xalqlarni va ularning tarixini bevosita o`zaro daxldorligiga katta hissa qo`shdilar. Mana shu holat jahonda bir qator xalqlar yashash sharoitlariga ta`sir etdi. Bu esa keyinchalik u yerda yashayotgan xalqlarning ijtimoiy-iqtisodiy hayotida katta o`zgarishlarga olib keldi desak mubolag`a bo`lmaydi Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri qoldirgan moddiy va madaniy boyliklar va yodgorliklar tarixda muhim iz qoldirdi hamda bugungi qimmatli arxeologik va etnologik kuzatuvlar uchun katta imkoniyatlar yaratmoqda. Mavzuning dolzarbligi: 1990-yillarda rivojlangan mamlakatlarda neokonservativ to'lqin pasaya boshladi. Iqtisodiyotni modernizatsiya qilish sohasidagi asosiy vazifalar o‘z yechimini topdi. Xalqaro maydondagi vaziyat o'zgardi, bu SSSRning parchalanishi, Sharqiy Yevropada totalitar sotsializmning qulashi bilan bog'liq edi. G'arb mamlakatlarida radikal so'l kuchlarning ta'siri keskin pasaydi. Bunday sharoitda neokonservatizmning liberal demokratiya qadriyatlarini himoya qilishga urg'u berishi saylovchilar nazarida anaxronizmga aylandi. Neokonservativ yetakchilar tayyor bo‘lmagan ijtimoiy, etnik munosabatlarning, yangi dunyo tartibini o‘rnatishning aniq muammolari birinchi o‘ringa chiqdi. Natijada 1992 va 1996 yillardagi AQSh prezidentlik saylovlarida. Demokratik partiya yetakchisi B.Klinton g‘alaba qozondi, 1997 yilda Buyuk Britaniyada leyboristlar yetakchisi T.Bler bosh vazir bo‘ldi, 1998 yilda Germaniyada sotsial-demokratlar Bundestagdagi ko‘pchilik o‘rinlarni qo‘lga kiritdi va boshqa chap fraksiya bilan koalitsion hukumat tuzdi. - "yashil." Umuman olganda, Yevropa Ittifoqining 15 mamlakatidan 13 tasida sotsialistik, sotsial-demokratik va liberal partiyalar hokimiyat tepasida. Shu jihatlari tufayli ham bu suulola davrining dolzarbligini tushunish mumkin. Kurs ishining maqsadi va vazifasi: Ushbu kurs ishining maqsadi Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri jahon tarixidagi o`rnini yanada kengroq ochib berish. Bu davlat haqida ma’lumotlar juda kam. shu tufayli bu davrga doir ma’lumotlar bazasini kengaytirish va uni ilmiy nuqtai nazardan o`rganib mohiyatini yanada oydinlashtirishi va mavzuga oid mavjud ma’lumotlardagi noaniqlik va xatolarga oydinlik kiritish. Shuningdek Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri siyosiy ijtimoiy va iqtisodiy hayotiga aniqlik kiritish va tahlil qilishdan iborat. Kurs ishining vazifasi: Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri davlatchiligi tarixida ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarning tutgan o‘rnini turli ilmiy tadqiqot metodlari asosida o‘rganish maqsadida quyidagi vazifalar belgilab olindi: - Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri ijtimoiy-iqtisodiy o‘rganilishi natijalarini tahlil qilish; - ma`lumotlarni umumlashtirish va ularning Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri tarixi va madaniyatini o‘rganishdagi ahamiyatini ochib berish; - Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri ijtimoiy-iqtisodiy hayotiga oid to‘plangan ma’lumotlarni Ingliz xalqi davlatchiligi tarixining yangi sahifalarini yoritishda muhim manba sifatida tahlil etish; Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarini qamrab olgan holda tadqiq etish; - mavjud ma’lumotlarni qiyoslagan holda Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri siyosiy faoliyatini o‘rganish hamda siyosiy masalalariga yangidan baho berish, manbalar va so‘nggi tadqiqotlar asosida ushbu masalalarni oydinlashtirish, munozarali masalalarga aniqlik kiritish; - manba va adabiyotlarni tahliliy o‘rganib, Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri ijtimoiy-iqtisodiy siyosiy faoliyatidagi ilmiy muammolarni, ularning o‘rganilishi natijalari, tadqiqotchilar xulosalarini qiyoslab, yangi asoslarda tadqiq etish; - Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri o‘rta asrlar davlatchiligi tarixida tutgan o‘rnini va uning siyosiy-tarixiy jarayonlarda tutgan mavqeyini yoritib berish.. Mavzuning o`rganilganlik darajasi. Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri ijtimoiy-iqtisodiy davri bugungi kungacha olimlar, tarixshunoslar tomonidan juda ko`p tadqiq qilingan. Shuningdek bugungi vaqtda ham bu davr haqida qandaydir bir shaklda ilmiy yoki amaliy izlanishlar olib borilayapti. O`tgan asrlarda ham bu davrga doir ilmiy izlanishlar olib borilgan.. Ayrim ilmiy tadqiqotlar esa hali tugatilmagan. Hozirgi zamonaviy texnologiyalar rivojidan keyin ham bu tarixiy voqeaga boshqa voqealar singari jiddiy chuqurroq e’tibor berilayapti. Natijada esa Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri haqida ma’lumotlar bazasi oshdi. Hamda bir qator tarixiy arxivlarida hamda Britaniya,yYevropa va rus ensiklopedik asarlari orqali ham bu mavzu yaxshi o`rganilgan. Davriy (xronologik) chegaralanishi: Kurs ishining davriy chegarasi Amerika davlatining prezidenti Bill Klintonning neoliberalizm islohotlari davri ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi va ularning ijtimoiy - iqtisodiy, madaniy hayotini o`rganib tahlil qilishdan iborat. Ishning hajmi: Ushbu kurs ishi kirish, uchta bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro`yxatidan tashqari 30 betdan iborat. I BOB. 1992 - 1994 YILLARDA B. KLINTON MA'MURIYATINING IJTIMOIY ISLOHOTLARINING ASOSIY YO'NALISHLARI. 1.1. 1992-1993 yillardagi partiyaviy-siyosiy vaziyat: ijtimoiy masalalar istiqboli Bill Klinton (1946 yilda tug'ilgan) XX asrning eng mashhur va dinamik Amerika prezidentlaridan biri sifatida tarixga kirdi. Urushdan keyingi davrda tug‘ilgan birinchi prezident, uchinchi eng yoshi (T. Ruzvelt va J. Kennedidan keyin) 46 yoshida saylovda g‘alaba qozondi.[2] 1992 yilgi saylovlarda Klintonning g‘alaba qozonishi, bir tomondan, uning shaxsiy sa’y-harakatlari va uni qo‘llab-quvvatlagan kuchlar mehnati natijasi bo‘lsa, ikkinchi tomondan, vaziyatlarning omadli uyg‘unligi natijasidir. Poygani autsayder sifatida boshlagan (Ko'rfaz urushidan keyin hech qanday nufuzli demokratlar Bush bilan raqobatlashishga jur'at eta olmadilar), Arkanzas gubernatori Bill Klinton asta-sekin amerikaliklarning obro'sini qo'lga kiritdi. Shu bilan birga, Bush Klintonni unchalik jiddiy qabul qilmadi (saylovdagi raqibi haqida gapirar ekan, Bush: "Mening itim siyosatni Bill Klintondan ko'ra ko'proq biladi") va saylovlarga unchalik ahamiyat bermadi. Bundan tashqari, u Klinton uchun ishlagan, 1992 yilda 40 yil ichida eng kuchli "uchinchi nomzod" ko'rsatilgan - milliarder Ross Perot, u 19 million ovoz olgan va ularni Bushdan uzoqlashtirgan, bu esa Klintonga aksariyat shtatlarda ustunlik bergan. . B.Klintonning g‘alabasiga uning rafiqasi, iste’dodli siyosatchi va ajralmas ittifoqchisi Hillari Klinton, shuningdek, nomzodning juda yuqori darajadagi bilimi va intellekti ham yordam berdi [3](Klinton, uchta eng yaxshi universitet – Yel, Jorjtaun va Oksford, keyinchalik T. Jeffersonni ikkinchi o'ringa surib, AQShning barcha prezidentlari orasida eng bilimli va Amerika iqtisodiyotining tiklanishi va uning raqobatbardoshligini oshirish 1990-yillar boshida AQSH va boshqa Gʻarb mamlakatlari iqtisodiyotidagi tsiklik pasayish tufayli birinchi oʻringa chiqdi. B.Klinton 1992-yilgi prezidentlik saylovlarida g‘alaba qozonishi uchun uning saylovoldi kampaniyasida iqtisodiy siyosatga ustuvor ahamiyat berilgani va uning muammolarini hal etishda yangicha yondashuvlar shakllantirilgani tufayli qarzdor. Iqtisodiy dasturni tasdiqlash Klinton ma'muriyati uchun ustuvor vazifaga aylandi. 1993 yil 17 fevralda prezident buni e'lon qildi. 1993 yilning bahor va yozida dastur Kongressda minimal ko‘pchilik ovoz bilan bo‘lsada ma’qullandi. Biroq, bu tasdiqlash muvaffaqiyatga kafolat bermaydi. Klinton rejasini amalga oshirishning mumkin bo'lgan oqibatlari haqidagi taxminlar juda ziddiyatli. 1993-yilda American Enterprise Instituteda boʻlib oʻtgan konferensiyada Klintonning iqtisodiy dasturini taqdim etgan Alan Blinder unda uch qismni ajratib koʻrsatdi.[4] Birinchisi, rag'batlantiruvchi komponent, turg'unlikni engib o'tishni osonlashtirishga qaratilgan. Ikkinchisi, mamlakatning asosiy kapitaliga davlat investitsiyalarini ko‘paytirish bo‘yicha chora-tadbirlar majmui bo‘lib, iqtisodiyotni modernizatsiya qilishga turtki berishi kerak. Uchinchisi, davlat defitsitini kamaytirish va shu tariqa Amerika iqtisodiyotini kreditlash uchun yanada qulay shart-sharoitlar yaratishga qaratilgan. Rag'batlantirish qismida 1993-1994 yillarga mo'ljallangan tadbirlarning keng ro'yxati keltirilgan. Xususan, bolalar va o‘smirlarni yozgi ish bilan ta’minlash va kasb-hunarga o‘rgatishda ko‘maklashish, maktabgacha ta’lim muassasalariga ko‘maklashish, 1 million bolani emlashni moliyalashtirish, shuningdek, ishsizlik nafaqasini qonun hujjatlarida belgilanganidan uzoqroq muddatga to‘lash nazarda tutilgan. amaldagi qonun, kichik biznesga soliq imtiyozlari berish va boshqalar. Iqtisodiyotni rag'batlantirish uchun byudjetdan ajratiladigan mablag'larning umumiy hajmi yiliga qariyb 6 milliard dollarni tashkil qilishi kerak. Ma'muriyat YaIMning o'rtacha yillik o'sishini 0,3 foiz punktiga oshirish uchun rag'batlantirish choralarini kutmoqda, umumiy YaIM o'sishi esa 3 foizni tashkil etadi. Rag‘batlantirish chora-tadbirlari natijasida ikki yil ichida 500 ming yangi ish o‘rni yaratilishi nazarda tutilmoqda. Rag'batlantirish paketi 1994 yilda taqchillikni qisqartiruvchi byudjet siyosatining cheklangan ta'siriga duch kelmasdan oldin iqtisodiyotni mustahkamlash uchun ehtiyot chorasi sifatida qaraladi. 1993 yil mart oyida Senat rag'batlantirish va ish o'rinlarini yaratish uchun 16 milliard dollar mablag'ni ma'qullamadi, lekin ishsizlik bo'yicha nafaqalar uchun 4 milliard dollar sarflashni tasdiqladi. Kongress byudjet byurosi direktori R.Rayshauerning nutqida Klinton dasturiga ijobiy baho berildi. Bu dastur, eng avvalo, davlat byudjeti taqchilligini kamaytirish uchun kurashga prezident rahbarlik qilganini bildiradi. Ikkinchidan, taqchillikni kamaytirish uchun byudjetning barcha elementlarini istisnosiz qayta ko'rib chiqish muhimdir.[5] Uchinchidan, dastur uzoq muddatli iqtisodiy o'sishga yordam beradigan va amerikaliklarning turmush darajasini oshiradigan faoliyatga ustuvor ahamiyat berish uchun davlat xarajatlari tuzilmasini o'zgartirishga qaratilgan. Dasturning to'rtinchi afzalligi sifatida Reischauer o'zining asosiy e'tiborini byudjet taqchilligini sezilarli darajada kamaytirishga qaratdi. 1994 va 1995 yillarda defitsitni qisqartirish bo'yicha oldingi qarorlarni hisobga olgan holda, umumiy qisqarish besh yil ichida 500 milliard dollarni tashkil qilishi kerak. Klinton dasturida ko'zda tutilgan chora-tadbirlar byudjet taqchilligini bartaraf etishga imkon bermaydi. Masalan, 2003 yilga kelib muvozanatli byudjetga erishish uchun 1996 yilda byudjetni qisqartirish bo'yicha harakatlarni joriy dasturda nazarda tutilganidan ikki baravar oshirish kerak. Reyshauer ta'kidlagan dasturning beshinchi xususiyati, unda markaziy o'rinlardan birini sog'liqni saqlashni isloh qilish muammosi egallab turgani bilan bog'liq. Kongressning Byudjet byurosi prognozlariga ko'ra, byudjet taqchilligi pensiya yoshidagi sog'liqni saqlash dasturlari va kambag'allar uchun sog'liqni saqlash uchun sarflangan mablag'lar tufayli 1995 yildan keyin keskin o'sishi kutilmoqda. Umuman olganda, bu dasturlar isloh qilinmasa, 2003 yilga borib YaIMning 7 foizini iste'mol qiladi. Reyschauer, shuningdek, Klinton dasturi bilan bog'liq to'rtta xavotirni qayd etdi: Hozircha ma'muriyat byudjetni ijro etish bo'yicha real choralar ko'rmadi. Prezidentning rejasi 1990 yilda qonun bilan belgilangan xarajatlar chegarasiga to'g'ri kelmaydi. Bundan tashqari, 1994 yilgi byudjet xarajatlar chegarasidan 5,4 milliard dollarga va 1995 yilgi byudjetdan 13,5 milliard dollarga oshib ketdi. Byudjet xarajatlarining umumiy qisqarishi ko'p jihatdan mudofaa xarajatlarini tejashga bog'liq. Mudofaadan tashqari ichki maqsadlar uchun sarflanadigan xarajatlar miqdori umuman kamaytirilmaydi. Ayni paytda, mudofaa byudjetining ijrosi Qo'shma Shtatlar nazorati ostida bo'lmagan voqealarga bog'liq. Dasturning soliqqa bog'liqligi ortadi. Biroq, 1986 yilda qabul qilingan "Soliq islohoti to'g'risidagi qonun" tamoyillaridan chetga chiqish mavjud bo'lib, unda iqtisodiy samaradorlikka eng yaxshi soliq stavkalari va keng soliq bazasi bilan erishiladi. Boskins (Bush maʼmuriyatidagi Prezident iqtisodiy kengashi raisi) maʼruzasining asosiy tezisi shundan iboratki, Klinton dasturi, garchi u bir qancha foydali takliflarni oʻz ichiga olgan boʻlsa-da, umuman olganda, Amerika iqtisodiyoti samaradorligiga sezilarli darajada zarar yetkazadi. Birinchidan, dasturda mudofaa xarajatlaridan tashqari byudjet xarajatlari o‘sishini sekinlashtiradigan chora-tadbirlar mavjud emas. Klinton rejasiga ko'ra, mudofaadan tashqari xarajatlar 1998 yilga kelib joriy narxlar 1993 yilga nisbatan 350 milliard dollarga oshadi, mudofaa xarajatlari esa 1993 yilga nisbatan 14 foizga kamayishi kerak. Natijada, ma'muriyat hisob-kitoblariga ko'ra, davlat ichki qarzi yillar davomida 1 trillion dollarga oshadi. Mudofaa xarajatlari, yalpi ichki mahsulotga nisbatan allaqachon qisqartirilganidan so'ng, 1930-yillardan beri eng past darajaga tushdi. Ularni yanada sezilarli darajada kamaytirishni amalga oshirish qiyin bo'ladi. Klinton dasturida nazarda tutilgan soliqlarni oshirish iqtisodiy o‘sishni sekinlashtiradi va soliqlarni to‘lashdan bo‘yin tovlash va ularni to‘lashning kechikishi tufayli byudjet daromadlarini prognoz qilinganidan kamroq darajada oshiradi. Natijada, prezidentlik dasturi, agar Kongress tomonidan tasdiqlansa, byudjet xarajatlarining oshishiga, soliq stavkalarining oshishiga, byudjet daromadlarining biroz oshishiga va byudjet taqchilligining biroz qisqarishiga olib keladi. O'zining pessimistik bahosini asoslab, Boskin AQSh prezidenti o'zining prezidentlik dasturida birinchi marta aniq emas, balki yalpi ko'rsatkichlar bilan ishlayotganiga e'tibor qaratadi. Kelgusi to'rt yil ichida e'lon qilingan taqchillikning 500 milliard dollarga qisqarishi prezident tomonidan taklif qilingan yangi xarajatlar va yangi soliq imtiyozlari tufayli 170 milliard dollarga kam bo'ladi. Boskin va uning hamkasblari hisob-kitob qilishlaricha, Klinton dasturidagi xarajatlarni qisqartirishning har bir dollariga soliq 6 dollarga oshadi. Boskin ta'kidlaganidek, Prezident dasturida ko'plab soliqlarni oshirish xarajatlarni qisqartirish ostida namoyon bo'ladi va aksincha, xarajatlarni oshirish soliqlarni qisqartirish shaklida namoyon bo'ladi. Bundan tashqari, taxminiy xarajatlarni qisqartirish avvalgi qonunchilikdan 60 milliard dollar tejashni o'z ichiga oladi. Klintonning 1994-1997-moliya yillari uchun byudjet taqchilligini qisqartirish bo'yicha iqtisodiy rejasini Boskin hisobotida qayta ko'rib chiqish quyidagilarga to'g'ri keladi: Klinton rejasida e'lon qilingan byudjetni qisqartirish miqdori (247 milliard dollar) faqat bo'lib chiqdi. Oxirida 41 milliard dollar: 247 - (109 + 57 + 40) = 41. Qavslar ichidagi birinchi atama "davlat investitsiyalari" ustunidagi Klinton dasturidagi yangi xarajatlar miqdori; ikkinchisi - xarajatlarning kamayishi emas, balki soliqlarning ko'payishi bo'lgan miqdor; uchinchidan, ma'muriyat va davlat qarziga xizmat ko'rsatish xarajatlarini rejalashtirilgan, ammo kafolatsiz qisqartirish.[6] Qayta hisob-kitoblar natijasida kamomadni 493 milliard dollarga kamaytirish o'rniga, xarajatlarni qisqartirish va soliqlarni oshirish natijasida Boskin atigi 284 milliard dollar oldi. Takde Boskinning fikricha, 109 milliard dollarlik davlat sarmoyasi rejasi Kongress tomonidan sezilarli darajada qisqartirilishi mumkin, chunki taklif etilayotgan loyihalarning ko'pchiligi ular narxidan ancha kam daromad keltiradi. Shuningdek, soliq yukining oshishi yuqori daromadli oilalar bilan cheklanib qolmasligi, balki o‘rta va kam ta’minlangan oilalarning salmoqli qismiga ta’sir qilishi, mehnat va jamg‘arish rag‘batlarining susayishi ta’kidlandi. Qisqa muddatli rag'batlantirish dasturiga kelsak, Boskinning so'zlariga ko'ra, u ko'lami jihatidan ahamiyatsiz va iqtisodiyotga sezilarli ta'sir ko'rsatmaydi. Umuman olganda, Klinton dasturini dastlabki niyatga yaqin shaklda amalga oshirish yalpi ichki mahsulotning o‘sish sur’atini 1 foiz punktga pasayishiga olib keladi va to‘rt yil davomida ishlab chiqarilgan YaIM bir necha yuz milliardga kam bo‘ladi. Bundan tashqari, Klinton rejasida ko'zda tutilgan iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning kuchayishi uning samaradorligi va pirovardida amerikaliklarning turmush darajasining pasayishiga olib keladi. [1] Karimov I.А. Tarixiy xotirasiz kelajak yoʼq. T.: Oʼzbekiston, 1998. 136-b [2]Заичкин И.А., Почкаев И.Н. “Русская история от Екатерины Великой до Александра II” М., 1994. [3] “Трёхсотлетие дома Романовых 1613-1913” (Репринтное воспроизведение юбилейного издания 1913 года). М., 1991. [4] The Budget for Fiscal Year 1999. – Washington, 1999. – 189 p. [5] Statistical Abstract of the United States, 1998. – Washington, 1998. – 156 p. [6] US News and World Report. - 1998. - Mar. 25.