Orol dengizi O'rta Osiyoda va butun dunyodagi eng yirik sho'r ko'llardan biri hisoblanadi. Yaqin o'tmishda uning maydoni orollar bilan birga deyarli 68,0ming kv kmni, suvning hajmi 1000 kub kmni tashkil etgan. Orolda suv sathi o'tgan asr avvalida pasaya boshlagan. 1911-1960 yillar davomida dengizga daryolardan yog'in bilan birga bir yilda o'rtacha 65 kub/km suv tushib turgan; yuzadan esa 66,10 kub/km suv bug'langan. O'tgan asrning 60-yillaridan boshlab sug'oriladigan yerlar ko'paygani hisobiga suv sathi pasaygan. 40 yildan koproq vaqt mobaynida orol dengizi maydoni deyarli 4 martaga qisqargan. Ko'lda suv hajmi esa 9 marta kamaydi. Orol dengizi fojiasi nafaqat markaziy Osiyo aholisini, balki butun dunyo aholisini befarq qoldirayotgan yo'q. Jumladan, Jonrid Abdullaxonov