Mesopotamiya (hozirgi Iroq, Suriya va Turkiya hududlari) Dajla va Furot daryolari orasidagi “Verimli aylana” deb atalgan hududda miloddan avvalgi 4-ming yillikdan boshlab rivojlangan. Sumer, Akkad, Bobil va Ossuriya tsivilizatsiyalari bu yerda ilk shaharlar, yozuv tizimi va huquqiy tuzumlarni vujudga keltirdi. Arxeologik qazishmalar ushbu tsivilizatsiyalarning ijtimoiy, diniy va iqtisodiy hayotini yoritishda asosiy manba hisoblanadi.