Qadimgi Rim va giritsiya kalendarlari Kirish Qadimgi tsivilizatsiyalarning rivojlanishi Qadimgi Rim va Yunoniston xalqlari insoniyat madaniyati va ilm-faniga ulkan hissa qo‘shgan. Ularning kun va vaqtni o‘lchash, kalendar tuzish kabi masalalardagi yondashuvlari ham bugungi kundagi ko‘plab kalendar tizimlari rivojlanishiga asos bo‘lgan. Bu referatda qadimgi Rim va Yunon kalendarlari, ularning xususiyatlari va tarixiy ahamiyati o‘rganiladi. I. Yunoniston kalendari1.1. Yunoncha kalendarning umumiy xususiyatlariYunon kalendari yil va oyning uzunligini Oy va Quyoshning harakatiga asoslanib aniqlagan. Bu kalendar asosan Oy fazalariga bog‘liq bo‘lib, yilni 354 kun qilib belgilardi.1.2. Oy davrlariga asoslangan kalendarHar bir oy Oy fazalari asosida hisoblangan va ularning uzunligi 29 yoki 30 kun bo‘lgan. 12 oy yil davomida takrorlanib, muqobil uzunlikka ega edi.1.3. Yunoncha festivallar va marosimlarYunon xalqi o‘zining diniy marosimlarini kalendarga muvofiq bayram qilgan. Ayniqsa, Panatena o‘yinlari va Olimpiada musobaqalari kabi diniy va sport bayramlari kalendar bilan bog‘langan. II. Rim kalendari2.1. Rim kalendari va uning rivojlanishiDastlabki Rim kalendari o‘z tarixiga ko‘ra Oy taqvimiga asoslangan. Miloddan avvalgi 713 yilda Numa Pompilius tomonidan tuzilgan kalendar yilning uzunligini 355 kun qilgan.2.2. Yuliy kalendariMiloddan avvalgi 46 yilda Yuliy Sezar tomonidan joriy etilgan kalendar Quyosh harakatiga asoslangan bo‘lib, 365 kunlik yillik davrga o‘tgan. Har to‘rt yilda bir kun qo‘shilgan — bu "kabisa yili" deb atalgan.2.3. Rim festivallari va diniy sanalarRimliklar ko‘plab diniy festivallarni kalendarga muvofiq nishonlagan. Fevral oyidagi "Lupercalia" va Mart oyidagi "Martius" Rim yilining asosiy bayramlari bo‘lgan.