O’ta havfli infeksiyalar vabo va o’lat qo’zg’atuvchilari tasnifi va ular keltirib chiqargan kasalliklarning labaratoriya tashxisiO’lat — bakterial kasallik bo’lib, Yevropada o’rta asrlarda millionlab odamlar o’limiga sabab bo’lgan. Ko’p tarixiy manbalarda kasallik «Qora o’lat» deb nomlanadi. Vaboning dastlabki pandemiyasi 541 yilda boshlanib, O’rta Yer dengizi atrofida  taxminan 100 million odamni o’limiga sabab bo’lgan va 200 yildan ortiq davom etgan