Qushlarning ko‘payishi va rivojlanishi ularning quruqlikda yashashga to‘liq moslashganligini ko‘rsatadi, kelib chiqishi esa ularning qadimgi sudralib yuruvchilar bilan bevosita bog‘liqligini isbotlaydi. 1. Ko‘payishi va rivojlanishi Qushlar ayrim jinsli hayvonlar bo‘lib, urug‘lanish ichki (urg‘ochisi tanasida) sodir bo‘ladi.  Tuxum qo‘yish: Qushlar ozuqa moddalariga boy, qattiq ohakli chig‘anoq bilan qoplangan yirik tuxum qo‘yadi. Tuxumning o‘rtasida sariqlik (murtak uchun ozuqa), uning atrofida esa oqsil (suv manbai va himoya) joylashgan.Bosib yotish: Murtak rivojlanishi uchun ma’lum bir harorat zarur, shuning uchun qushlar tuxumini bosib yotadi (isitadi).Rivojlanish turlari: Qushlar bola ochish xususiyatiga ko‘ra ikki guruhga bo‘linadi:Jo‘ja ochuvchi: Tuxumdan chiqqan polaponlar ko‘zi ochiq, pat bilan qoplangan va darrov ona qush ketidan ergashib keta oladi (masalan, tovuqlar, o‘rdaklar).Jish bola ochuvchi: Polaponlar ko‘zi yumiq, qizilmiya (yungiz), ojiz tug‘iladi va uzoq vaqt ota-onasi tomonidan boqiladi (masalan, kaptarlar, chumchuqlar).